-
lo egiten dut
Durmo. Se sonho, ao despertar não sei
Que coisas eu sonhei.
Durmo. Se durmo sem sonhar, desperto
Para um espaço aberto
Que não conheço, pois que despertei
Para o que inda não sei.
Melhor é nem sonhar nem não sonhar
E nunca despertar.
Fernando Pessoa
Lo egiten dut. Amets eginez gero, esnatzean
Ez dakit zer amets egin dudan.
Lo egiten dut. Amets egin gabe lo eginez gero
Ezagutzen ez dudan espazio zabal batetara
Esnatzen naiz, oraindik ez dakidanerako
Esnatzen bait naiz.
Hobe da, amets egin edo amets egin gabe ordez,
Sekula ere
ez esnatzea.
Joseba Sarrionandiak euskaratua
-
bizi bedi euskara
Haize erauntsi guztiek eraginda baina, pozik nentorren bidean. 80ra. Ostantzean haizeak eroan, itsasora, edo ez dakit nik nora. A8ko zubiak oro pasa ditut apurka apurka. Haizeak eroan ez nagien.
Herri Irratia Loiolakoa entzuten nuen Gipuzkoan, Gotzon Lobera berbetan. Lauaxeta, eta euskara, eta betikoak… euskararen eguna bihar. Beti da bihar hemen. Antza.
Herri Irratitik, Euskadi Irratia-Radio Euskadi jasanezinetatik, Radio3era egin dut. Brasilgo Rosa bat kantuan, eta hizketan. Ahaleginak egin ditut ulertzeko, erdi izarrik.
Argi luzeak daroadaz, tarteka. Eta beste karrileko auto batek keinu egin dit. Dir dar. Atoan. Ulertu diot, baina sinestu gura ez nik. Zelan ba!
Heldu nok Igorretara. Cuarta, tercera…. ostias! argi urdiñak. Kendu joat paparreko Polisarioaren txapa, egunkariak atzerago bota, diskoak agerian jarri, eta FNACen boltsa erakusgarri. Dana arrapalada baten, autopista ordaindu aurretik. Euskaraz ordaindu, eta bape denbora barik, argiak gelditzeko. Leihoa zertan igo beharrik ez, ordaindu ostean. Atoan itaunak.
– Er DNI, ¿De donde viene?
-De Donostia, San Sebastian.
-¿A donde va?
-A Larrabetzu, a casa.
-¿Trabaja en San Sebastian? -uste dut itaundu zidala gero
– No, vengo de la Diputación, de recoger un premio- harro nik, konturatu barik.
-¿Qué premio?
-Un premio a favor del euskera… -nik totelka moduan-
-¿A usted?
-No, a mi editorial -astiro ni, erantzuna pentsatu gurean edo…-
-¿Qué editorial?
Ostia, hanka sartu joat – Susa– nik, pentsakor
-Baje del coche, abra el maletero
-¿La editorial, libros en euskera?
-Si
-¿Que lleva ah�
-Son periodicos -eta karpeta gorri handi handi baten, garai bateko ehundaka barkatu, ama gehigarri, itxitako Egunkariakoak, lagun batek Usurbilen goizean emandakoak…
-Y en euskera, ¿qué hacen con las palabras de fuera?
Zer dio honek? Zer gure ete jok? -Las palabras de fuera, no te entiendo
-Si, las de fuera, los anglicismos por ejemplo…
-¿Futbol? Como en castellano, los metemos al diccionario …. -nik, nondik urten jakin barik, alegia ez naizela filologoa….
Baietz berak buruagaz, interesatu aurpegia jarrita. Ez zaizkio axola frontoiko palak, skate barri hori, edo kutxetan egon daitekena. Kezka filologikoak hartuta dago guardia zibila.
-Por ejemplo -lasaigo nik, ez dakit zelan eta zergaitik baina- en francés se dice affaire, y nosotros tenemos afera.
-Ya, muy bien. Como es un idioma tan viejo.. berak
-Siga Karneta eskura eman, ate guztiak zarratu eta autora sartu naiz. Primera, segunda… banoa harrapalada baten, etxera. Ostihotzean, atoan…. Ez dago haizerik, ez dago irratirik, ez dago etxera heltzeko gogoa baino.
Hurrengoan Patxi, hasi hadi azaltzen Anton Abbadia nor zen , armiarma.com zer den arrazoitzen eta Joan Mari Torrealdaik pintxoak jan bitartean kontatu dizkizunak gogoratuz, denak batera. Guardia Zibil euskaltzalea topatu bidean, hau da hau saria. Ez dago Diputaziorik munduan, halakorik eskainiko dizunik.
Azkenik etxean. Uffa! Arnasa hartu duzu Larrabetzun. Baso bete ur edan, haginak garbitu eta ohera. Ia lokartzen zaren.
-
Idazle eskasek ez dute aitzakiarik Internetekin
Duela ez asko Blogak eta literaturari buruz idatzi nuen. Literatura semantikoa, zelanbait esatearren. Idazle bitxia topatu nuen sarean, irakurri eta nabigatuz. Hernan Casciari. Orain, gehiago ezagutzeko parada izango dugu, beragaz harremanetan jarri eta elkarrizketa bat egin diogu Hernan Casciari sortzaileari. Asko idazten du, asko sortzen ari da. Egun, Bartzelonan bizi da argentinarra. Eta emailez trukatutako berbok euskarara ekarri ditugu.
Nor da Hernan Casciari?
Duela zenbait urte neska katalan batekin maitemindu zen idazle argentinarra naiz. XX. mendeko abenduaren 31an hegazkina hartu eta ozeanoa gurutzatu eta XXI. mendeko urtarrilaren lehenean heldu. Ezkondu, alaba bat eduki eta Internet euskarri moduan erabilita fikzio istorioak idatzen dituen hori da.Noiztik ari zara lanean, zer idazten duzu?
Sarean duela bi urtetik hona nabil. 2003ko irailaren 26an Mujer Gorda blogeko lehen kapitulua argitaratu nuen. Aurten, irailaren 26an Plaza&Janes argitaletxeak liburua plazaratuko du. Tartean, espero ez nuen dibertimendu zorabiagarria bizi izan du. Zer idazten dudan? Istorioak, iritzi artikuluak, saiakerak, ipui laburrak. Monologoak, gidoiak eta antzerki lan laburrak. Beti ere, umore absurdoaren tranpolinetik egin ohi dut jauzi, edota umore kostunbristaren toboganetik, txirristatik.Zertarako idazten duzu?
Jendea pozteko, maila baten. Eta beste maila baten berriz, alabaren gosea asetzeko, nire bizipoza.Zure blogak ezagutu izan ditugu orain arte, zure ustez zer eskaintzen du sareak orohar -eta blogek bereziki- literatura egiteko?
Eskaintzen duena sarea bera da. Eta blogek eskaintza horretara modu erraz batean sartzea ahalbidetzen dute. Zer eskaintzen duen? Mundu guztiak hitz arraroak erabili ohi ditu hau azaltzeko, teoria postmodernoak sortzen ari dira, eta ebazpen inteligenteak. Nire ustez, Internetek idazle kaskarrei aitzakia kendu die, lehanago; idazle eskasek argitaletxeei botatzen zioten errua, sistemari, gobernuei. “Idazten dudana ez da jendearen gustuko, jendeak ez du hau irakurtzen†gogoeta hori ez zuen ia inork egiten. Interneten idazten baduzu, arrakastaren errudun bakarra eta galeraren arduradun nagusia zara. Oso ondo dago, besteei errua botatzeak ez duelako zure jarduna hobetzen.
Zer da zuretzat blognobela terminoa?
Lavavajilla, paracoche, radioteatro edo beste hitz konposatu bat bezala entzuten dut. Egia esan, hori besterik ez da, hitz konposatu bat.Zure irakurleak ezaqutzen dituzu? Baduzu harremanik beraiekin?
Nire irakurleen %0,1a pertsonalki ezagutzen dut. Eta horrekin aski dut.Proposatuiguzu irakurri eta ondo pasatzeko nabegazio bat…
Egia esan ez naiz Interneteko erabiltzaile sutsua. Goizero Argentinako Clarin egunkaria bisitaten dut, nire herrikideak zer irakurtzen duten jakiteko. Eta zelan ez, nire proiektuetan murgiltzen naiz, komentarioak irakurri eta bertan parte hartzeko. Interneteko bidaiarik aproposena, norberak bere faboritoetan dituena da, horregatik deitzen da horrela.Orain abentura berri batean zaude, blogak eta Telebista serie bat uztarturik. Nola doa Kliwoskyrena? Zelan erantzun dute telebistako ikusentzuleek, zelan irakurleek? Ba al dago beraien arteko harremanik?
Klikowsky (seriea) oso ondo doa. Dagoeneko ia sinatuta dago bigarren denboraldi bat ETB-2an. Blogak, proiektu berritzaile baten oihartzuna izan du eta dauka. Bigarren denboraldi horretan, beharbada torloiu asko estutu beharko ditugu, eta telebistarekiko interaktiboagoa izango den zerbaitetan bihurtuko dugu. Eta ikusentzule eta irakurleen arteko harremana, zoratzekoa da: “Hau ez da egia, nik telebistatik ikusten dutâ€. “Bai egia da, Saul ene laguna daâ€. Eta horrelako gauzak.Eta Euskal Herritik kanpo, ikuslerik lortu al duzue?
Bai, jende askok Latinoamerikan plataforma digitaletatik jarraitzen du telesaila.Gustatuko zaizu ere
Gazteak sarean territorio libre propioak sortzeko gai dira
-
Egunerokotasuna hautsi gurean, bitakora
Hamaika urte baino gehiago dira kazetaritzaren munduan murgilduta nabilela. Irratian eta prentsan aritu naiz, baina Internet aspalditik darabilt. Orain, Informazioaren gizartean; egunero egin izan dudana, egunero egiten jarraituko dut, baina kasu honetan bitakora honetatik.
Idatzi, gogoetak ekarri. Inguruan ikusten dudanaz informatu. Herriko giroa, Euskal Herriko gertaeren inguruko hausnarketa apalak, teknologia berrien inguruan ikusten eta ikasten dudana. Kontatu gura dudan guzti horretarako baliatuko dut gune hau.
Ikasten ari naiz, eta gura izan ezkero nigaz murgildu zaitezkete honetan. Bidailagun eta bide lagun.Bitakora osatzeko urratsak
Bitakora edo blog hau egiteko WordPress erabiltzen ari naiz, edukien kudeaketarako, eta batipat blogak egiteko dagoen software librean den programarik onenetakoa, aproposena bai behintzat. Une honetan euskaratze prozesuan dago programa bera, eta laister, gune honetako interfaze guztiak ere euskaraz irakurri ahalko dituzue.
WordPress oso erraza iruditu zait. Erabilterreza. Aukera asko ematen ditu. Estiloei dagokionez adibidez, aukera asko eskaintzen ditu; css-etaz ezer ez dakienetakoa nauzue, baina Alexking adituaren gunean, estilo ugari ikusi ditut, eta gune honetarako WordPress css lehiaketan bigarren postua erdietsi zuen Rubrick estiloa hautatu dut. Denborarekin aldatuz joango naiz beharbada… ikasiaren podasuz.
Hosting-a berriz blogthing gunean hartu dut, doakoa da, eta ikasteko oso oso aproposa. Unibertsitatean, Gorka Palazioren bitartez ezagutu nuen tokia, eta laister berak ikasle eta lagunentzat antolatutako berriemaile.com gunera abiatuko emigratuko dut. Laister izango da hori, bitartean hemen jarraituko dut ikasten eta nire froga guztiak egiten. Gero gune osoa eramango dut zerbitzari euskaldun horretara.
Gune hau ikusteko, Firefox nabigatzailea aholkatzen dizuet. Oso ona da. Arina eta eraginkorra, eta laister oso emaitza onak erdietsiko ditu mundu osoan. Abiadura handiz ari da hedatzen, eta euskaldunok ere horren aldeko apustua egin beharko genuke. Euskaratze bidean da gure lukia ere, eta aurki izango dugu guztion eskura.
-
Durangoko azoka hasi da, biba festa!
Goizeko 10etarako Durangon geunden hiru lagunak. Herrian kafea hartu eta txiri txiri abiatu gara autopistatik. Atoan heldu gara, egia esan. Parking-ean furgoneta laga eta stand guztia txukundu dugu, saltzeko prest jarri edo.
Buruan nekarren, Azokari buruz egunero idaztea. Durangoko Azokak ibilbide berria hasi du, tokia berria da (bigarren azoka du aurtengoa), tokia aproposa, tokia handia da, tokia gozoa da, atsegina. Bost egun eman behar ditugu berton, eta eroso egotea da kontua. Liburuak saltzeaz gain, jendeagaz berba egin, nobedadeak ikusi eta erosi, lagunak agurtu eta asmo ezberdinak buruan. Tartean, bertatik blog honetan idaztea. Horregatik, Azoka zabaldutakoan Euskaltel gunera abiatu naiz. Eta pantailak bazeuden, bai, baina denak telebista pantailak, bideojokoetarako.
-Eta ez dago ordenadorerik? itaundu diot iñoso laranjaz jantzitakoari.
-Ez, baina wifi dago. Erantzuna berak. To, XXI. mendea nik neure buruari. Wifi dago. Ah! bale, portatilagaz etorriko gara denok. Eta bideojoko erdaldunak instalatzen jarraitu du laranjadunak.Bueno, ba gauean ekin beharko etxetik idazteari. Eta une batez ahantzi egin dut bloga. Eta literaturari jarri diot arreta. Liburuei. Saltzeari.
Goizean ez da jende askorik ibili. Baina gustura. Berbaz, jendea lehenengoz agurtzen. Apurka apurka hasi dira salmentak. Jendeak lehen kalendarioak erosi ditu, lehen idazle eta kantari ezagunak hurbiltzen hasi dira, eta boltsak betetzen ordurako.
Zara parta
Eta holan, bapatean, boltsa batzuk ikusi ditut, Bilboko denda haundietan ikusten diren bezalakoak, kartoizkoak eta soka lodidunak. Zarakoak izaten dira horrelakoak. Eta kalitateari erreparatzen niola, argazki ezagun bat boltsaren gainean inprimatua. Ni hemengoa naiz eta argazki hauxe:
Sarri
Ez nuen sinestutakoa ikusten. Ezin begira jarraitu. -Zer? galdetu diot nire buruari. Megadenda baterako izena asmatu dute hauek ala?! Xalbador, Urretxindorra, Bilintx eta orain Sarri hil digute. Estanpatu digute. Ni hangoa naiz letra txikiagoan. -Hori ere bai? Nongoa? Hangoa? Beraz, kondenatu dugu, hemengotu eta hangotu. Ez dut konprenitzen ahal. Berdin du.Liburuak irakurri, burua arindu, jendeagaz berbetan jarraitu, aktibitatea behar nuen, zeozer egin. Eta holan heldu dira arratsaldeko 20:00ak. -Azoka itxiko dugu entzun dudan arte.
Palentinora joan, lankideak agurtu, jende ezagunari aupa esan, eta etxera etorri gara. Txiri txiri. Ezin sinistuta. Bihar beste egun bat.
Gabon. -
Euskararen eguna omen den honetan, Egunkaria Madrilen
Ez nuke lerro bakar bat idatzi gura bitakora honetan, Euskaldunon Egunkariako lagunak gogoan eduki barik. Egunkaria izan nuen eskola. Euskaraz irakurtzen erakutsi zigun, zer esanik ez euskaraz idazten. Euskaraz ondo pasatzen eta pentsatzen.
Lerro asko idatzi ditugu Egunkariaren inguruan, denak aski interesgarriak eta aproposak.
Gaur, orain, Madrilen Auzipetze autoa hartzera joan dira euskal herritar zenbait Madrilera. Egunkaria ixteko agindua etorri zen Auzitegi Nazionaletik, gaur, ia bi urte beranduago han dira Martxelo Otamendi, Xabier Oleaga, Pello Zubiria, Juan Mari Torrealdai, Txema Auzmendi eta Iñaki Uria. Denak ezagunak euskal prentsa eta kulturgintzan. Ze delitu egin duten badakigu. Gu geu ere, delitugileak garelako.Horregatik, gaur Durangoko azokaren atarian, blog hau argitaratzea erabaki dut. Durangoko azoka hartan, gogoratzen dut Egunkariaren lehen alea. 13 urteko ametsa izango zenaren lehen harriak ziren, lehen aldarriak.
Egunkariaren alde, prentsa askatasunaren alde, adierazpen askatasunaren alde. Euskararen eguna, esan dizuet.
